عهدنامه عدم تعرض وهمکاری خاورمیانه پیمان سعدآباد:

 

   فکرانعقاد یک پیمان دفاعی بین کشورهای خا ورمیانه پس ازجنگ جهانی اول درمیان  دولت مردان انگلستان بوجود آمد که ازاین پیمان سدی دربرابرنفوذ روزافزون شوروی استفاده نمایند  مواردی که منجربه انعقاد این پیمان (سعدآباد ) گردید بدین قرارمیباشد . درمورد افغانستان اختلاف مرزی که بین دوکشورایران وافغانستان   (1921 استقلال افغانستان بطورکامل اعلام شد) درنواحی خراسان وسیستان كه به موجب حكميت دولت ترکیه در17 مارس 1934(27 اسفند1312 ) حل وفصل گردید وموجب بهبود روابط دوکشورشد.

   عراق مسئله مهم مورد اختلاف بین ایران وعراق موضوع کشتیرانی اروند رود بود ودرهیچيک ازعهد نامه ها مرزی بین ایران وعثمانی موضوع حاکمیت وتعیین خط مرزی بین دوکشوردراروندرود تصریح نشده بود. تا اینکه دولت عراق برای جلوگیری ازاعما ل حق حاکمیت ایران دراروند رود باپشتیبانی انگلستان به جامعه ملل شکایت کرد وجامعه ملل طرفین را به مذاکره مستقیم دعوت نمود ودرنهایت درچهارم ژوئیه 1937( 13 تیر1316) قراردادی بین ایران وعراق به امضاءرسید که طبق آن حق کشتیرانی درسراسراروند رود به استثنای آبهای مقابل خرمشهر وآبادان به دولت عراق واگذارشد . ( بین وزیرامورخارجه ایران عنایت الله سمیعی وناجیالاصیل وزیرامورخارجه عراق).

   ترکیه دراکتبر1927 ترکها به تصوراینکه یک ستون ازارتش آنان که به دست کردها اسیر  شد ه بود به ایران آورده شد وتحت اختیارمقامات ایرانی می باشد سفیرخود را ازتهران     احضا رکردند وروابط بین دوکشور تیره شد ولی پس ازتوضیحاتی که دولت ایران به ترکها داد بحران برطرف گردیدومذاکرات مجددا" دنبال شد ومنجربه امضای قرارداد سرحدی درژانویه 1932 دی ماه 1310 گردیدبه موجب این قرارداد قسمتی ازاراضی مجاورکوه آرارات به ترکها واگذارشد ودرمقابل قطعه زمین بزرگی درکردستان به ایران داده شد ودرطی این مصالحه ها وهمکاریهای بین کشورها درژوئن 1937 دکترتوفیق رشدی آراس وزيرخارجه ترکیه ، دکترناجی الاصیل وزیرخارجه عراق وسردارفیض محمدخان وزیرخارجه افغانستان  درتهران پس ازمذاکراتی که باعنایت الله سمیعی به عمل آمد در17 تیر1316 پیمان عدم تعرض ودوستی بین چهارکشورکه درکاخ سعدآباد به امضاء رسید .

طبق این پیمان درموارد زیرموافقت حاصل شد.

   سیاست عدم مداخله مطلق درامورداخلی یکدیگر ، مرزهای یکدیگر را محترم بشمارند، درکلیه اختلافات بین المللی که با منافع مشترک آنهامربوط باشد با یکدیگرمشورت نمایند ، وازهرگونه تجاوز نسبت به یکدیگر خودداری کنند.

نوشته شده در سه شنبه هشتم بهمن 1387| ساعت 21:34| توسط گروه تاریخ| |